
Τι αλλάζει για τις ιδιοκτησίες και πώς να προετοιμαστείτε.
Τα νέα όρια οικισμών δημιουργούν εύλογα ερωτήματα σε ιδιοκτήτες και υποψήφιους αγοραστές: Παραμένει ένα ακίνητο εντός οικισμού; Διατηρεί τη δυνατότητα δόμησης; Πώς μπορεί να επηρεαστεί η αξιοποίηση και η εμπορική του αξία;
Η βασική διευκρίνιση είναι ότι το γενικό πλαίσιο δεν αλλάζει αυτομάτως τα όρια όλων των οικισμών. Η οριοθέτηση πραγματοποιείται για κάθε οικισμό μέσω Τοπικού ή Ειδικού Πολεοδομικού Σχεδίου ή αυτοτελούς Προεδρικού Διατάγματος. Συνεπώς, η εικόνα κάθε ιδιοκτησίας πρέπει να εξετάζεται με βάση τις πράξεις και τους όρους που ισχύουν στη συγκεκριμένη περιοχή.
Το Προεδρικό Διάταγμα της 11ης Απριλίου 2025, που δημοσιεύθηκε στο ΦΕΚ Δ΄ 194/15.04.2025, καθόρισε τα κριτήρια και τη διαδικασία οριοθέτησης οικισμών κάτω των 2.000 κατοίκων, περιλαμβανομένων των προϋφιστάμενων του 1923. Η παρέμβαση συνδέεται με αποφάσεις του Συμβουλίου της Επικρατείας που ανέδειξαν προβλήματα σε παλαιότερες οριοθετήσεις με αποφάσεις Νομαρχών. Στη νέα μεθοδολογία, καθοριστικό στοιχείο αποτελεί η τεκμηρίωση της πραγματικής ανάπτυξης των οικισμών έως το 1983.
Στη συνέχεια, το άρθρο 63 του Ν. 5215/2025 πρόσθεσε δύο εργαλεία για περιοχές μέσα στα παλαιά όρια, αλλά πέρα από τη γραμμή που προκύπτει με τη νέα μεθοδολογία:
- Ζώνη Ανάπτυξης Οικισμού — ΖΑΟ: Για οικισμούς έως 700 κατοίκους που είχαν οριοθετηθεί από αναρμόδιο όργανο, προβλέπεται δυνατότητα καθορισμού της ζώνης υπό προϋποθέσεις και με τεκμηρίωση. Το ελάχιστο εμβαδόν αρτιότητας καθορίζεται μεταξύ 500 και 2.000 τ.μ., με ελάχιστο πρόσωπο 10 μέτρων σε κοινόχρηστη οδό.
- Περιοχή Ειδικών Χρήσεων — ΠΕΧ: Για αντίστοιχους οικισμούς από 701 έως 2.000 κατοίκους, μπορεί να καθοριστεί ΠΕΧ μέσω Τοπικού ή Ειδικού Πολεοδομικού Σχεδίου. Προβλέπεται ελάχιστο εμβαδόν αρτιότητας μεταξύ 2.000 και 4.000 τ.μ. και ελάχιστο πρόσωπο 15 μέτρων σε κοινόχρηστη οδό.
Τα μεγέθη εξειδικεύονται με το αντίστοιχο Προεδρικό Διάταγμα. Η επιφάνεια ενός ακινήτου ή η ένταξή του σε μια ζώνη δεν αρκούν από μόνες τους για να εξασφαλίσουν δικαίωμα δόμησης.
Η διαδικασία αποκτά πλέον και ψηφιακή διάσταση. Στις 19 Οκτωβρίου 2026, το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας δημοσίευσε διακήρυξη διαγωνισμού για τη δημιουργία πλατφόρμας ανάρτησης ορίων οικισμών, υποβολής ενστάσεων και υποστήριξης της γνωμοδοτικής διαδικασίας.
Σύμφωνα με το δημοσίευμα της εφημερίδας ΤΑ ΝΕΑ στις 26 Οκτωβρίου 2026, η πλατφόρμα αναμένεται να λειτουργήσει στις αρχές του 2027, βάσει του μέχρι τότε σχεδιασμού. Το ρεπορτάζ αναφέρει διάστημα 30 ημερών για υποβολή ενστάσεων και 30 ημερών για εξέταση. Δεν πρόκειται για προθεσμία που έχει ήδη ξεκινήσει ενιαία για όλους τους ιδιοκτήτες. Η επίσημη ανάρτηση και οι σχετικές ανακοινώσεις για κάθε οικισμό θα πρέπει να παρακολουθούνται προσεκτικά.
Η πρακτική προετοιμασία μπορεί να ξεκινήσει πριν από την ανάρτηση των προτεινόμενων ορίων. Είναι χρήσιμο ο ιδιοκτήτης να:
Συγκεντρώσει τίτλους ιδιοκτησίας, τοπογραφικό διάγραμμα, στοιχεία Κτηματολογίου και τυχόν οικοδομικές άδειες.
Ζητήσει από μηχανικό να ελέγξει την ακριβή θέση του ακινήτου και το ισχύον πολεοδομικό καθεστώς.
Παρακολουθεί τις επίσημες ανακοινώσεις του δήμου και των αρμόδιων υπηρεσιών.
Εξετάσει εγκαίρως την αναρτημένη μελέτη, ώστε να διαπιστωθεί αν χρειάζεται τεκμηριωμένη ένσταση.
Η ένσταση δεν αποτελεί εγγύηση διατήρησης δικαιωμάτων δόμησης. Η σημασία της βρίσκεται στη δυνατότητα να εξεταστούν συγκεκριμένα στοιχεία και τεχνικά επιχειρήματα μέσα στην προβλεπόμενη διαδικασία.
Για την αγορά ακινήτων, το ουσιαστικό ζήτημα είναι η σαφήνεια. Η δυνατότητα αξιοποίησης επηρεάζει την εμπορική αξιολόγηση μιας ιδιοκτησίας, τις προσδοκίες του πωλητή και την απόφαση του αγοραστή. Δεν είναι όμως τεκμηριωμένο να θεωρούμε ότι όλα τα ακίνητα μιας περιοχής θα χάσουν αξία ή ότι όλες οι ιδιοκτησίες διατηρούν ακριβώς τις ίδιες δυνατότητες.
Πριν από πώληση, αγορά ή σχεδιασμό κατασκευής, ο πολεοδομικός έλεγχος πρέπει να συνδέεται με το συγκεκριμένο ακίνητο: τη θέση, την αρτιότητα, το πρόσωπο σε δρόμο, τις επιτρεπόμενες χρήσεις και τυχόν ειδικούς περιορισμούς.
Στη Mpotsis Real Estate, θεωρούμε ότι η σωστή προετοιμασία μιας συναλλαγής ξεκινά από την τεκμηριωμένη εικόνα του ακινήτου. Η συνεργασία με μηχανικό και νομικό σύμβουλο βοηθά ώστε η παρουσίαση, η τιμολόγηση και η διαπραγμάτευση να στηρίζονται σε πραγματικά
Ενημέρωση: 26 Οκτωβρίου 2026. Το άρθρο παρέχει γενική πληροφόρηση. Η δυνατότητα δόμησης κάθε ιδιοκτησίας απαιτεί εξατομικευμένο πολεοδομικό έλεγχο.
- Δημοσιεύτηκε:
- Νέα Ακινήτων